D-STRESS - AI-agents die klinisch en wetenschappelijk onderbouwde begeleiding bieden bij burn-out en depressie

Tegelijk creëert de opkomst van generatieve AI nieuwe mogelijkheden. Technologie kan ondersteuning bieden via digitale toepassingen, maar in een gevoelige context zoals mentale gezondheid vraagt dat om bijzondere aandacht voor betrouwbaarheid, privacy, veiligheid en menselijke regie.

Daarom werkt het D-STRESS-consortium, met Cegeka als technologiepartner naast IDEWE, Faresa en KU Leuven, aan een AI-ondersteunde gespreksbegeleider die werknemers en professionals kan ondersteunen, zonder de expertise, het oordeel of de verantwoordelijkheid van de professional te vervangen. 

Een maatschappelijk probleem dat om een verantwoorde aanpak vraagt

Mentale gezondheid is een uitdaging voor werknemers, werkgevers en de maatschappij. Stressgerelateerde klachten, uitputting en depressieve symptomen kunnen een impact hebben op iemands welzijn, functioneren en werkcontext.

Binnen D-STRESS ligt de focus niet op therapie of het vervangen van bestaande zorgtrajecten, maar op vroegtijdige ondersteuning, preventie, begeleiding en blended coaching. Het project onderzoekt hoe technologie werknemers kan ondersteunen en hoe professionals technologie op een verantwoorde manier kunnen inzetten binnen hun werking.

De eerste drie maanden na uitval zijn bijzonder belangrijk voor een succesvolle terugkeer naar werk. Naarmate de afwezigheid langer duurt, wordt re-integratie doorgaans moeilijker. D-STRESS onderzoekt hoe digitale ondersteuning een plaats kan krijgen binnen begeleidingstrajecten, zodat werknemers sneller bereikt en ondersteund kunnen worden

Tegelijk roept de snelle opkomst van AI-toepassingen in mentale gezondheid terechte vragen op. Hoe betrouwbaar zijn dergelijke systemen? Hoe wordt gevoelige informatie beschermd? En hoe zorgen we ervoor dat technologie ondersteunend blijft?

De centrale vraag binnen D-STRESS is hoe AI op een verantwoorde manier kan bijdragen aan vroegtijdige ondersteuning, met de professional aan het stuur en de mens centraal.

“Met D-STRESS onderzoeken we hoe AI op een verantwoorde manier kan bijdragen aan vroegtijdige ondersteuning bij uitdagingen op vlak van mentale gezondheid. Daarbij combineren we wetenschappelijke kennis, praktijkervaring en technologische innovatie, met sterke aandacht voor privacy, veiligheid en de centrale rol van de professional.” 
 
— Liesbeth Daenen, Teamlead Innovation Projects, IDEWE

Een gespreksbegeleider die ondersteunt, met de mens centraal

De oplossing die het D-STRESS-consortium ontwikkelt, is geen generieke chatbot. Het project werkt aan een AI-ondersteunde gespreksbegeleider die werknemers kan ondersteunen via gesprekken, reflectie-oefeningen en psycho-educatieve inhoud.

De toepassing wordt ontwikkeld op basis van wetenschappelijke inzichten rond mentaal welzijn en houdt rekening met verschillende aspecten die een rol kunnen spelen in het dagelijks functioneren, zoals energie, stemming, coping, sociale ondersteuning en werkcontext.

Een belangrijk onderzoeksdoel is na te gaan hoe een digitale toepassing ondersteuning kan bieden over meerdere contactmomenten heen. Daarbij wordt onderzocht hoe eerdere interacties kunnen bijdragen aan een meer gepersonaliseerde ervaring.

Daarnaast onderzoekt D-STRESS hoe digitale ondersteuning kan worden geïntegreerd in een bredere vorm van blended begeleiding. De menselijke professional behoudt daarbij altijd de regie. Bij IDEWE gaat het onder meer om preventieadviseurs psychosociale aspecten; bij Faresa om psychologen.

Privacy is geen randvoorwaarde die achteraf wordt toegevoegd, maar een ontwerpprincipe. Binnen D-STRESS wordt gewerkt volgens principes van privacy-by-design, met aandacht voor gegevensbescherming, transparantie en de evoluerende Europese regelgeving rond artificiële intelligentie.

Van idee naar prototype: een iteratief traject

D-STRESS is een onderzoeks- en innovatieproject. Sinds de start in januari 2025 bouwen, testen en verfijnen de partners de toepassing in korte cycli. Elke versie wordt geëvalueerd op basis van feedback van professionals, onderzoekers en experten uit de praktijk.

Die iteratieve aanpak is bewust gekozen. In een gevoelige context zoals mentale gezondheid wordt onderzocht hoe technologie op een veilige, bruikbare en verantwoorde manier kan worden ontwikkeld en ingezet.

De ontwikkeling evolueert stap voor stap van prototype naar piloot. Na eerdere testversies wordt de toepassing verder voorbereid op pilootonderzoek met werknemers en professionals.

Cegeka als technologisch anker van het consortium

Cegeka neemt binnen D-STRESS de rol op van technologiepartner. Concreet werkt Cegeka mee aan de technische realisatie van de AI-ondersteunde gespreksbegeleider, waaronder de architectuur, de integratie van taalmodellen, veiligheidsmechanismen en gebruikersinterface.

De samenwerking met IDEWE, Faresa en KU Leuven is daarbij essentieel. Preventieadviseurs psychosociale aspecten, psychologen en onderzoekers brengen telkens andere expertise binnen. Cegeka vertaalt die input naar een technologische oplossing binnen de context van het project.

Het project wordt gefinancierd door VLAIO en Biovia en past binnen een bredere ambitie om technologische innovatie te verbinden met maatschappelijke relevantie.

“D-STRESS is voor ons veel meer dan een onderzoeksproject. Het is een concrete stap in onze ambitie om technologie in te zetten voor maatschappelijke uitdagingen. Samen met onze partners onderzoeken we hoe verantwoorde AI kan bijdragen aan betere ondersteuning, zonder de mens uit het oog te verliezen.” 
 
— Sarah Muys, Data Engineer, Cegeka 

Samen bouwen aan verantwoorde innovatie

D-STRESS brengt wetenschappelijke kennis, praktijkervaring en technologische expertise samen in één consortium. Het project onderzoekt hoe AI een ondersteunende rol kan spelen binnen mentale gezondheid, met aandacht voor privacy, veiligheid en menselijke regie.

Technologie wordt daarbij niet gezien als vervanging van menselijke expertise, maar als een domein waarvoor verder onderzoek nodig is naar de mogelijkheden, beperkingen en randvoorwaarden van verantwoord gebruik.

Dat is de weg die D-STRESS bewandelt: onderzoekend, iteratief en met de mens centraal.